De continuïteit van de onderneming

In veel gevallen veroorzaakt het overlijden van de ondernemer het verdwijnen van zijn onderneming. Het Belgisch erfrecht schept immers geen gunstig klimaat voor de continuïteit van een onderneming. Bij overlijden verzeilt de onderneming onverdeeld in handen van alle erfgenamen. Onze wetgeving voorziet echter dat elke erfgenaam, op elk ogenblik, zijn deel in de nalatenschap kan opvragen en dus de verdeling kan eisen.
Ook de wettelijke regeling van de reserve van de voorbehouden erfgenamen (overlevende echtgenoot, kinderen, ouders) kan de ondernemer beletten om bij testament op een geldige wijze een bepaalde voorkeur van overname uit te drukken of om tijdens zijn leven schenking te doen van zijn onderneming. Bij overlijden van de ondernemer is een eenmanszaak dan ook vrij kwetsbaar.

Door het onderbrengen van de onderneming in een vennootschapsvorm kan voormeld probleem gedeeltelijk worden ondervangen. Zo slaat de onverdeeldheid, veroorzaakt door overlijden, niet meer op de onderneming zelf, maar wel op de aandelen die de overledene had ontvangen als tegenwaarde van zijn inbreng. Bovendien kunnen in de statuten van de vennootschap ook regels worden ingebouwd die de overgang van de onverdeelde aandelen begeleiden.

Uiteraard zou het verkeerd zijn te stellen dat enkel het feit van een onderneming onder vennootschapsvorm te brengen, alle erfrechtelijke conflicten tussen erfgenamen zal oplossen. In ieder geval zal het in veel gevallen betwistingen voorkomen.