pm Jaarverslag 2010 van het notariaat: 10 jaar op de elektronische snelweg: innoveren voor een betere dienstverlening
26 april 2011

Sinds 2000 heeft de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat (KFBN) onder de noemer van het "e-notariaat" een reeks innovatieve informaticaprojecten gerealiseerd met een helder doel: de dienstverlening van de notariskantoren aan hun cliënten verbeteren. Het pas verschenen Jaarverslag 2010 bevat een aantal getuigenissen van sleutelfiguren die het e-notariaat mee vorm hebben gegeven. Uit het verslag blijkt ook dat de notarissen het afgelopen jaar 844.633 akten hebben verleden, wat neerkomt op gemiddeld 594 akten per notaris. In vergelijking met 2009 gaat het om een stijging van 6,3%. Daarnaast hebben de notarissen voor 3.516.143.259 euro aan registratierechten geïnd (een stijging van 13,4%). De werkgelegenheid in het notariaat steeg in 2010 met 2,1%.

Een revolutie in één decennium
In 2000 lanceerde notaris Karel Tobback, de toenmalige voorzitter van de KFBN, het zogenaamde e-notariaat-project. Het was de start van een reeks innovatieve informaticaprojecten waarmee de notarissen hun dienstverlening wensten te moderniseren. Samen met een aantal andere sleutelfiguren blikt hij in het pas verschenen jaarverslag van de KFBN terug op de geschiedenis van het e-notariaat. Uiteraard blijft het daar niet bij: de verdere evolutie van het project komt ook aan bod in het verslag.

Innoveren: een must!
Innoveren is in geen enkele sector een overbodige luxe, ook niet in het notariaat.
Bart van Opstal, voorzitter van de KFBN: “Als notarissen moeten wij ons steeds aanpassen aan de veranderende omgeving waarin wij ons beroep uitoefenen. Op juridisch vlak moeten we uiteraard creatief zijn, maar ook op informaticavlak is innovatie aan absolute must. De afgelopen tien jaar hebben wij onze inspanningen inzake nieuwe technologieën fors opgevoerd. Karel Tobback stelt in dit verband dat het e-notariaat ons beroep een nieuwe toekomst heeft gegeven. Ik denk niet dat hij overdrijft”

E-notariaat: een onmisbaar werkinstrument voor de notaris
Het e-notariaat heeft de manier van werken van de notarissen en hun medewerkers grondig veranderd. Het is in de eerste plaats een communicatieplatform waarlangs notarissen informatie uitwisselen met de diensten van de KFBN, collega-notarissen en verschillende overheden.
In die zin is het e-notariaat een onmisbaar werkinstrument bij het voorbereiden van akten. Notarissen kunnen er informatie opvragen uit allerlei interne en externe databanken. Daarnaast bevat het e-notariaat allerlei berekeningsprogramma’s, een online bibliotheek en een elektronisch journaal waarlangs elke dag juridische en algemene info wordt verspreid.

Notarissen, externe partners en het grote publiek
In een eerste fase heeft het e-notariaat alle notariskantoren en notariële instellingen met elkaar verbonden.
In stap twee werden projecten opgestart met externe partners. O.a. het e-depot, waarlangs de notariskantoren alle gegevens die nodig zijn om een vennootschap op te richten op elektronische wijze kunnen verzamelen, ondertekenen en verzenden. Dankzij het het e-depot is de duurtijd voor het starten van een onderneming ingekort tot 3 dagen.
In de komende maanden en jaren staan vooral projecten op het programma waarvan de gebruikers niet alleen de notarissen zullen zijn, maar ook het grote publiek.

Nieuwe projecten
Het e-notariaat zal blijven evolueren. Zo werken de notarissen aan de uitbouw van de Notariële Aktenbank (kortweg NABAN), waarin alle akten elektronisch gearchiveerd zullen worden. Burgers en ondernemingen zullen de akten (koopakten, huwelijksakten, oprichtingsakten, ...) die zij ondertekend hebben, kunnen consulteren via hun elektronische identiteitskaart.
De juridische basis voor de authentieke akte in elektronische vorm werd inmiddels ook gelegd, waardoor deze dezelfde juridische kracht heeft als een akte op papier.
Samenwerkingen met overheidsdiensten, andere beroepen en buitenlandse notariaten zullen het e-notariaat in de komende jaren nog verder uitdiepen.

Rechtszekerheid primeert
Kenmerkend voor het e-notariaat is dat bij nieuwe projecten steeds wordt toegekeken op een perfect evenwicht tussen juridische zekerheid en technologische vooruitgang.
Informaticaprojecten maken het mogelijk om het werk van de notaris te vereenvoudigen en te versnellen, maar dit mag uiteraard niet ten koste van de rechtszekerheid gaan.

Notariële activiteit in 2010: stijging van het aantal verleden akten en het aantal geïnde registratierechten
Op 31 december 2010 telde ons land 1.423 notarissen (21 meer dan in 2009) die actief waren in 1.174 notariskantoren (8 minder t.o.v. 2009). Hieronder 221 notariële associaties waarvan er 19 in 2010 ontstonden.
De notarissen verleden afgelopen jaar 844.633 akten, wat neerkomt op gemiddeld 594 akten per notaris. In vergelijking met 2009 gaat het om een stijging van 6,3%.
Daarnaast hebben de notarissen voor 3.516.143.259 euro aan registratierechten geïnd (13,4% meer dan in 2009). Per notariële akte was er een stijging van de registratierechten van 6,7%, wat een herstel is t.o.v. 2009 (toen de registratierechten daalden met 6,5%). De registratierechten hangen hoofdzakelijk af van de verkoopprijzen van vastgoed. In 2010 kende de vastgoedmarkt een opleving van de gemiddelde verkoopprijzen van 10,4% voor huizen en 1% voor appartementen.

Werkgelegenheid in het notariaat stijgt opnieuw
Eind 2010 waren er in totaal 6.786 medewerkers aan de slag, waaronder 5.438 vrouwen (80,1%) en 1.348 mannen (19,9%).
Tussen begin 2000 en eind 2008 steeg het aantal medewerkers echter met 32,67%. Hoewel het notariaat zeker de afname van de economische activiteit in 2009 kon voelen, bleven de gevolgen van de crisis op het personeelsbestand vrij beperkt. Het aantal medewerkers in de kantoren daalde toen met 1,4%. In 2010 steeg dat aantal dan weer met 2,1%.
 

 

Het notariaat in 2010: Enkele cijfers (op 31 december 2010)

  • Aantal notariskantoren: 1.174 (-8 t.o.v. 2009)
  • Aantal associaties (tussen notarissen-titularis en tussen kandidaat-notarissen en notarissen-titularis): 221 (waarvan 19 in 2010)
  • Aantal notarissen: 1.423 (+21 t.o.v. 2009)
  • Verdeling volgens geslacht: 308 vrouwen (+29 t.o.v. 2009) en 1.115 mannen (-8 t.o.v. 2009)
  • Gemiddelde leeftijd: 49 jaar en 1 maand
  • Gemiddelde anciënniteit: 15 jaar en 2 maanden
  • Op de dag van hun benoeming waren notarissen gemiddeld 33 jaar en 10 maanden oud.
  • Van de in 2010 benoemde notarissen was de jongste 28 jaar en 11 maanden en de oudste 50 jaar en 1 maand
  • In 2010 werden er 90 kandidaat-notarissen benoemd door de Koning (42 mannen en 48 vrouwen)
  • Aantal werknemers in de notariskantoren : 6.786 werknemers (+142 t.o.v. 2009) . Het gaat om 5.438 vrouwen (80,1%) en 1.348 mannen (19,9%).
  • Gemiddeld zijn er 5,6 medewerkers per notariskantoor.
  • In de verschillende notariële instellingen waren 226 medewerkers actief
  • Notariële akten verleden in 2010 : 844.633 akten (gemiddeld 594 akten per notaris) +6,3% in vergelijking met 2009
  • Registratierechten geïnd in 2010 : de notarissen hebben 3.516.143.259 euro aan registratierechten geïnd ten bate van de Staat, een stijging van 13,4% in vergelijking met 2009
  • Elk jaar ontvangen de notariskantoren meer dan 2,5 miljoen cliënten.
 
 

Bron: Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat