pm Jaarverslag 2009 van het notariaat
19 april 2010

De notaris, vinger aan de pols van de samenleving.

De notarissen houden de vinger stevig aan de pols van de samenleving. Op die manier hebben ze een uitstekend zicht op wat er leeft bij de bevolking. Zo hebben zij kunnen vaststellen dat de vastgoedmarkt zich is beginnen herstellen en dat het aantal huwelijkscontracten en het aantal testamenten daalt. Wat vennootschappen betreft, waren er minder oprichtingen en meer faillissementen. In 2009 hebben de notarissen meer dan 794.560 akten verleden (een daling van 7,1% t.o.v. 2007). Zij inden ruim 3 miljard euro aan registratierechten ten bate van de Staat, wat neerkomt op een daling van 13,1%.

Vinger aan de pols van de samenleving
De notaris neemt de polsslag van de samenleving. Dat is dan ook de rode draad doorheen het vijftiende jaarverslag van de Koninklijke Federatie van het Belgische Notariaat (KFBN): een luisterend oor bieden om beter te kunnen informeren en adviseren.
Via het e-notariaat, het elektronisch netwerk dat alle kantoren verbindt, kan de KFBN - volledig anoniem - bijzonder betrouwbare cijfers verzamelen inzake de dossiers die elke maand door de handen van de notarissen gaan.

Vastgoedmarkt in 2009: herstel en stabilisering van het aantal vastgoedtransacties
De notarissen hebben kunnen vaststellen dat de vastgoedmarkt zich is beginnen herstellen in het tweede trimester van 2009. In die periode waren er opvallend meer vastgoedtransacties. In het derde en vierde trimester was er eerder sprake van stabilisering.
De tweede helft van het jaar werd beïnvloed door cyclische omstandigheden zoals de jaarlijkse zomervakantie en de eindejaarsperiode. Desondanks werd de herneming van de markt duidelijk bekrachtigd in de twee laatste trimesters van 2009. In het vierde trimester van 2009 stond de huizenmarkt terug op hetzelfde niveau van het derde trimester van 2007.

Vastgoed: regionale en provinciale trends
Als we het begin van het jaar met het einde vergelijken, zien we dat de vastgoedindex in Vlaanderen met 14,8% steeg en in Wallonië met 17,8%. In Brussel daalde de index met 2,6%.
De daling in Brussel is vooral toe te wijzen aan de prijzen die hoog blijven, en dat op een moment dat de mogelijkheden voor financiering en de economische situatie van de gezinnen achteruit gaat.

Familie: minder huwelijkscontracten en testamenten
De familiale akten vormen een andere pijler van de notariële activiteiten. De index van de huwelijkscontracten slaat op alle ingaven en wijzigingen van deze contracten.
In het tweede en derde trimester van 2009 liggen de cijfers hoger omdat er in de lente en de zomer meer huwelijken plaatsvinden. Het aantal nieuwe huwelijkscontracten dat de notaris binnenkreeg in het eerste trimester van 2009 kende een daling van ongeveer 5% tegenover hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De daling is nog een stuk sterker wanneer we het tweede kwartaal vergelijken met het tweede kwartaal van 2008, nl. -14,7%. Over het hele jaar daalde het aantal huwelijksakten met 9,8%.
De index van de authentieke testamenten stond eind 2009 op ongeveer hetzelfde niveau als in hetzelfde trimester van 2008 (-0,2%). Over heel 2009 waren er gemiddeld 6,6% minder inschrijvingen van authentieke testamenten dan in 2008. Meer dan waarschijnlijk heeft de economische conjunctuur de burger bepaalde beslissingen en engagementen doen uitstellen.

Vennootschappen: minder oprichtingen en meer faillissementen
Het aantal opgerichte ondernemingen bedraagt 67.288 in 2009 tegenover 72.581 in 2008. Er is dus een daling van 7,3%. De gedane investeringen concentreren zich vooral in Vlaanderen, met 58% van de nieuw opgerichte bedrijven tegenover 29% in Wallonië en 13% in Brussel.
Wat betreft het aantal faillissementen, was het vooral in de maanden maart, oktober en december droefenis alom. Het jaar 2009 slaat met 9.469 faillissementen alle records. Dat is een stijging met 12,6% ten opzichte van 2008, wat ook al een moeilijk jaar was. Zowat alle sectoren ondervonden de consequenties van de economische crisis.

Notariële activiteit: daling van het aantal verleden akten en het aantal geïnde registratierechten
Op 31 december 2009 telde ons land 1.402 notarissen (11 meer dan in 2008) die actief waren in 1.182 notariskantoren (6 minder t.o.v. 2008). Hieronder 202 notariële associaties waarvan er 31 in 2009 ontstonden.
De notarissen verleden afgelopen jaar 794.560 akten, wat neerkomt op gemiddeld 567 akten per notaris. In vergelijking met 2008 gaat het om een daling van 7,1%.
Daarnaast hebben de notarissen voor 3.101.235.457 euro aan registratierechten geïnd (13,1% minder dan in 2008). Per notariële akte was er een daling van de registratierechten van 6,5%. De vastgoedmarkt kende in 2009 dan ook een daling van de gemiddelde verkoopsprijzen. De prijzen hebben dan ook een directe invloed op de registratierechten die op hun beurt weer afhangen van de verkoopprijzen van het vastgoed.

Werkgelegenheid in het notariaat:
Eind 2009 waren er in totaal 6.644 medewerkers aan de slag, waaronder 5.300 vrouwen (79,8%) en 1.344 mannen (20,2%).
Hoewel het notariaat zeker de afname van de economische activiteit in 2009 kon voelen, bleven de gevolgen van de crisis op het personeelsbestand vrij beperkt. Het aantal medewerkers in de kantoren daalde vorig jaar met slechts 1,44%. Tussen begin 2000 en eind 2008 steeg het aantal medewerkers echter met 32,67%.
Heel wat notarissen hebben dan ook alles in het werk gesteld om de werkzekerheid te garanderen. Ze concentreerden zich op het menselijk kapitaal, sowieso een van de belangrijkste activa in een notariskantoor, en probeerden zoveel mogelijk de continuïteit van hun activiteiten te verzekeren, in afwachting van een economische heropleving.

 

Bron: Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat