pm Jaarverslag 2008 van het notariaat: 'De notaris maakt tijd voor u' 
21 april 2009

Het jaarverslag 2008 van de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat (KFBN) werpt een blik achter de schermen van een notariskantoor. Op die manier krijgt de lezer een goed idee van de gemiddelde werkdag van een notaris. Het gaat om een zeer gevarieerde job die de nodige managerscapaciteiten vergt. In 2008 hebben de notarissen meer dan 854.912 akten verleden (een daling van 0,98% t.o.v. 2007). Zij inden ruim 3,5 miljard euro aan registratierechten ten bate van de Staat, wat neerkomt op een daling van 0,02%. Uit cijfers van de KFBN blijkt dat de kredietcrisis zich in november en december 2008 vertaalde in een daling van het aantal nieuwe vastgoeddossiers. Vanaf begin 2009 is er sprake van een duidelijk herstel.

Een gevarieerde job
Hoe ziet de gemiddelde dag van een notaris er uit? Dat is de rode draad doorheen het 14de jaarverslag van de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat (KFBN).
Bart van Opstal, voorzitter van de KFBN: “Als notaris heb je een gevarieerde job. We zitten niet de ganse dag met de neus in wetboeken. Een werkdag in een notariskantoor is verre van eentonig. Vandaag de dag is de notaris immers niet alleen een openbaar ambtenaar en een jurist, maar ook een manager - met alles wat daarbij komt kijken: nieuwe technologieën, administratieve vereenvoudiging, kantoororganisatie, integrale kwaliteitszorg, personeelsbeheer, permanente vorming, enz. Een notariskantoor is ook niet langer een eenmanszaak, maar een team waarin de juridische en niet-juridische medewerkers een sleutelrol spelen.”
Rechtszekerheid creëren blijft uiteraard de kerntaak van de notaris. Hij of zij staat garant voor duidelijke en evenwichtige overeenkomsten tussen partijen.

Een typische dag uit het leven van een notaris
Het takenpakket van de notaris is behoorlijk breed: samenlevings- en huwelijkscontracten, echtscheidingen, schenkingen en testamenten, (ver)koop van woningen, de oprichting van een onderneming, …
Naar cliënten luisteren, hen advies verlenen en oplossingen op maat aanreiken, neemt het grootste deel van de werktijd van de notaris in. Opvallend is dat dossiers steeds complexer worden, o.a. door de niet aflatende stroom van nieuwe en vaak ingewikkelde regelgeving, de complexere gezinsstructuren en de toenemende internationalisering.
De notaris staat, samen met eventuele associés, aan het hoofd van een organisatie. Overleggen met collega’s en medewerkers, dossiers van A tot Z (laten) samenstellen, de boekhouding controleren, de werking van het kantoor optimaliseren, medewerkers aanwerven en evalueren, … het hoort er allemaal bij.
Daarnaast zetten heel wat notarissen zich op vrijwillige basis ook in voor hun beroep, o.a. via deelname aan commissies en werkgroepen van de KFBN en andere notariële instellingen, spreekbeurten in scholen …
In het nieuwe jaarverslag krijgen de lezers een kijkje achter de schermen van een notariskantoor. Een wat onbekende wereld misschien, maar daarom des te boeiender.

De cijfers: lichte daling van het aantal akten en registratierechten
Op 31 december 2008 telde ons land 1.391 notarissen (8 meer dan in 2007) die actief waren in 1.188 notariskantoren (8 minder t.o.v. 2007). Hieronder 188 notariële associaties waarvan er 31 in 2008 ontstonden.
De notarissen verleden afgelopen jaar 854.912 akten, wat neerkomt op gemiddeld 615 akten per notaris. In vergelijking met 2007 gaat het om een daling van 0,98%.
Daarnaast hebben de notarissen voor 3.568.675.024 euro aan registratierechten geïnd (0,02% minder dan in 2007).
2008 waren er in totaal 6.741 medewerkers aan de slag (34 minder t.o.v. 2007), waaronder 5.363 vrouwen (79,6%) en 1.378 mannen (20,4%).

De invloed van de kredietcrisis
Jaarlijks krijgen de notarissen zo’n 2,5 miljoen cliënten over de vloer, o.a. mensen die een woning wensen te (ver)kopen of een eigen onderneming willen opstarten. Notarissen hebben op die manier een uitstekende voeling met de economische activiteit in ons land.
Bart van Opstal: “In vergelijking met 2007 blijft het aantal akten en registratierechten zo goed als stabiel. Toen de kredietcrisis echt losbarstte, hebben we wel meteen gevoeld dat onze cliënten zich zorgen maakten. We kregen heel veel vragen i.v.m. vastgoed, maar ook over successieplanning en andere financiële aangelegenheden.”
Concrete cijfers van de KFBN staven deze tendens. In vastgoeddossiers dienen de notarissen immers systematisch opzoekingen te doen naar mogelijke fiscale schulden van kandidaat-kopers. Dit gebeurt op elektronische wijze via het extranet van de KFBN. Uit die cijfers blijkt dat er minder nieuwe vastgoeddossiers werden behandeld in november en december 2008. Vanaf begin 2009 is er sprake van een duidelijk herstel. In maart zat het aantal dossiers weer op het niveau van voor de crisis.
Bart van Opstal: “Wat de kredietcrisis vooral met zich mee bracht, is dat mensen een stuk voorzichtiger waren. Zeker zij die niet gehaast waren om een woning te kopen of te verkopen, keken de kat wat uit de boom. Daardoor bleven woningen langer te koop staan en wanneer ze toch verkocht werden, was dit tegen een meer realistische prijs.”

Op dit ogenblik telt België 1.406 notarissen, actief in 1.193 notariskantoren, waaronder 199 associaties die samen 423 notarissen groeperen.
Elk jaar gaan er meer dan 2,5 miljoen cliënten bij de notaris langs voor advies en het verlijden van akten.

HET NOTARIAAT IN 2008 : ENKELE CIJFERS (op 31 december 2008)

- Aantal notariskantoren: 1.188 (-8 t.o.v. 2007)
- Aantal associaties (tussen notarissen-titularis en tussen kandidaat-notarissen en notarissen-titularis): 188 (waarvan er 31 ontstonden in 2008)
- Aantal notarissen: 1.391 (+8 t.o.v. 2007)
- Verdeling volgens geslacht: 265 vrouwen (+15 t.o.v. 2007) en 1.126 mannen (-6 t.o.v. 2007)
- Gemiddelde leeftijd: 48 jaar en 5 maanden
- Gemiddelde anciënniteit: 15 jaar
- Op de dag van hun benoeming waren notarissen gemiddeld 33 jaar en 6 maanden oud
- Van de in 2008 benoemde notarissen was de jongste 29 jaar en de oudste 55 jaar
- In 2008 werden er 44 kandidaat-notarissen benoemd door de Koning (22 mannen en 22 vrouwen)
- Aantal werknemers in de notariskantoren : 6.741 werknemers (-34 t.o.v. 2007)
Het gaat om 5.363 vrouwen (79,6%) en 1.378 mannen (20,4%)
214 werknemers zijn actief in de verschillende notariële instellingen
Gemiddeld zijn er 5,5 medewerkers per notariskantoor
- Notariële akten verleden in 2008 : 854.912 akten (gemiddeld 615 akten per notaris) -0,98% in vergelijking met 2007
- Registratierechten geïnd in 2008 : de notarissen hebben 3.568.675.024 euro aan registratierechten geïnd ten bate van de Staat (-0,02% in vergelijking met 2007)

 
 

Bron: Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat