1 Mijn moeder is een hoogbejaarde vrouw en kan niet meer zelfstandig wonen. Ik zou ze graag bij mijn gezin laten inwonen. Ik ben bang dat dit gepaard zal gaan met hoge kosten, kan ik iets regelen?

De zorgovereenkomst
Het gebeurt dat een bejaarde, een gehandicapte of een zorgbehoevende persoon gaat inwonen bij een familielid (meestal één van hun kinderen) en geniet van een thuisverzorging. Voor het familielid die instaat voor de thuisverzorging brengt dit heel wat veranderingen mee, ook op financieel vlak. Heel vaak wordt er dan ook gewerkt met een vorm van tegenprestatie of vergoeding voor de kosten van de thuiszorg.

Deze vergoeding kan bestaan uit het betalen van een deel van het pensioen van de bejaarde aan het zorgverstrekkend familielid of uit het betalen van een deel uit de nalatenschap van de bejaarde. Er kan ook gedacht worden aan een schenking onder last. De zorgovereenkomst kan ook gecombineerd worden met een huurovereenkomst indien de ouder inwoont. Een deel van de vergoeding is dan huur, een ander deel is dan zorg.

In deze situaties is het van belang om op voorhand alle afspraken, zorgverstrekkingen en kosten te kaderen in een (notariële) zorgovereenkomst.

Een zorgovereenkomst is een overeenkomst waarbij een persoon, meestal een familielid, zich verbindt om bepaalde zorgen te verstrekken aan een bejaarde (of zorgbehoevende persoon). Deze zorgen kunnen zeer uitéénlopend zijn: boodschappen doen, klusjes doen, zorgen voor het vervoer van de bejaarde persoon, de medische kosten beheren…

In de zorgovereenkomst wordt een inventaris gemaakt van al deze zorgtaken. Aan iedere taak kan een bepaald tarief worden gekoppeld. Zo is het duidelijk hoeveel de zorgbehoevende verzorgde persoon “verschuldigd” is aan zijn zorgverstrekker. In deze overeenkomst kan je ook meteen bepalen hoe deze kosten betaald zullen worden.

Waarom kan je hiervoor beter naar de notaris gaan?
Er zijn verschillende redenen om naar de notaris te stappen voor het opstellen van een zorgovereenkomst. Een eerste reden is dat een raming maken van alle inkomsten en kosten van de bejaarde niet altijd van een leien dakje loopt. Naast het bepalen van de taken van de zorgverstrekkende persoon, moet immers een hele financiële regeling uitgewerkt worden.

Het zorgcontract vinden we vooral terug in de familiale sfeer. Daarom is het is sterk aangewezen deze financiële regeling te bespreken met de andere kinderen van de inwonende bejaarde. Om latere conflicten te vermijden over het beheer van de rekeningen van hun ouder, moeten zij best ook akkoord gaan met de regeling. De notaris kan het gezamenlijk aanspreekpunt zijn van de kinderen.

Niet alleen omwille van de familiale vrede, maar ook om fiscale onduidelijkheden te vermijden, is de rol van de notaris belangrijk. Dit is het geval wanneer de vergoedingen voortkomen uit de (nog niet opengevallen) nalatenschap van de inwonende bejaarde. Op de waarde van de nalatenschap moet immers erfbelasting betaald worden. De waarde van de nalatenschap wordt berekend door de schulden af te trekken van het actief (de inkomsten) van de nalatenschap. De vergoedingen voor de verstrekte thuiszorg zijn een voorbeeld van aftrekbare schulden. Daarvoor moet de fiscus wél een bewijs hebben dat de ondertussen overleden persoon een schuld had tegenover één van zijn kinderen. Dit bewijs kan de familie leveren met een schriftelijke overeenkomst over het levensonderhoud en de financiële afspraken, die voorafgaandelijk werd opgesteld. In die zin kan de inhoud van een zorgovereenkomst toch een invloed spelen op de verschuldigde erfbelasting en de verdeling van de nalatenschap.

Bovendien heeft een notariële akte uitvoerbare kracht, waardoor de zorgverstrekkende persoon niet naar de rechtbank hoeft te gaan indien hij de betaling van bepaalde kosten wil afdwingen.