41 Hoe bewijzen samenwonenden welke goederen van wie zijn?

Hoe bewijs je ten aanzien van de erfgenamen van je overleden partner, ten aanzien van schuldeisers, of tegenover mekaar wie eigenaar is waarvan?

Bewijs tussen de partners en tegenover hun erfgenamen

Bij feitelijk samenwonen is er wettelijk niets geregeld. Er ontstaat in feite één pot goederen waarvan het eigendomsrecht moet worden bepaald.

De wet regelt ook niet echt grondig het eigendomsrecht van wettelijk samenwonenden behalve dat er bij wettelijk samenwonenden een "vermoeden van onverdeeldheid" bestaat voor de goederen die men samen verwerft tijdens de wettelijke samenwoning.

De regels bij wettelijke samenwoning zijn de volgende:

  • Elk behoudt de goederen waarvan hij/zij kan bewijzen dat hij/zij eigenaar is. Zo wordt diegene op wiens naam een factuur is opgemaakt geacht eigenaar te zijn van het aangekochte voorwerp, zelfs al heeft de andere de prijs betaald! De andere partner moet dan maar een verhaal uitoefenen voor de rechtbank...
  • Elk behoudt ook de inkomsten van die goederen.
  • Elk behoudt zijn/haar inkomsten uit arbeid of vervangingsinkomen.
  • De rest wordt geacht in onverdeeldheid toe te behoren aan beiden, ingevolge het wettelijk vermoeden van onverdeeldheid. Elk wordt ook geacht eigenaar te zijn van een gelijk aandeel (namelijk elk voor de helft) in die onverdeelde goederen, tenzij anders overeengekomen of bewezen.

U ziet het: er kunnen heel wat problemen opduiken, ook bij wettelijk samenwonenden. Precies daarom wordt de raad gegeven een samenlevingscontract op te maken:

  • U kunt er andere/meer uitgebreide eigendomsvermoedens in opnemen, u kunt met andere woorden vooraf duidelijk afspreken wat aan wie toebehoort of zal toebehoren.
  • Bovendien kunt U aan het samenlevingscontract een lijst hechten van de actuele goederen die bij het begin van de samenwoning aan elk van beiden afzonderlijk of samen toebehoren.
  • Een eenvoudige maar praktische tip is dat u alle gezamenlijke aankopen betaalt via een gezamenlijke rekening en de factuur op de naam van beide partners laat inschrijven. Indien u daarentegen wenst dat u enige eigenaar bent van een aankoop, zorg dan dat u de prijs betaalt via Uw persoonlijke rekening en dat de factuur op uw naam alleen staat.

Bewijs t.o.v. de schuldeisers

Betaalt de ene partner zijn persoonlijke lening niet meer af, dan zal de bank beslag leggen op alle goederen die zich in zijn woning bevinden, ook op de voorwerpen die van de andere partner zijn.

Schuldeisers kunnen namelijk aannemen dat hun schuldenaar eigenaar is van alle goederen, waarvan hij/zij het bezit heeft.

Wil de andere partner goederen beveiligen en voorkomen dat er beslag op gelegd wordt, dan zal hij moeten bewijzen dat hij er eigenaar van is.
Om de bank te overtuigen zal deze partner het best geloofwaardige documenten voorleggen zoals:

  • Een factuur op eigen naam met het bewijs van betaling.
  • Een inventaris (die geregistreerd is), opgemaakt voor of tijdens het samenwonen.

Opgelet ! Een inventaris kan nooit dienen om de schuldeisers moedwillig te benadelen. Indien er vermoedens zijn dat er misbruiken zijn, dan kunnen schuldeisers eisen dat het eigendomsrecht effectief wordt bewezen, door aan te tonen dat de eigenaar, aangewezen in de inventaris, ook effectief de aankoopprijs heeft betaald.