18 Ik heb al jaren een slechte verstandhouding met mijn echtgenote, is er een mogelijkheid om ze te onterven?

De wetgever heeft aan de langstlevende echtgeno(o)t(e) een wettelijk erfrecht voorbehouden, dat kan variëren naargelang de aanwezigheid van andere erfgenamen zoals kinderen, broers of zussen… Het absoluut minimum dat de langstlevende altijd moet krijgen is het vruchtgebruik van de gezinswoning en de daarin aanwezige huisraad.

De wetgever heeft voorzien in een uitzondering waarbij u uw echtgeno(o)t(e) wel volledig kan onterven. Hierbij moet strikte formaliteiten en cumulatieve voorwaarden gerespecteerd worden:
- De echtgeno(o)t(e) kan enkel via een testament onterfd worden;
- De echtgenoten moeten minstens 6 maanden feitelijk gescheiden leven;
- De persoon die zijn echtgeno(o)t(e) wil onterven, moet het recht om apart te wonen via de rechter aanvragen. Het louter instellen van dergelijke vordering voor de rechter is voldoende, ongeacht wat de rechter nadien over uw vraag beslist.
- Na het instellen van deze vordering mag u niet opnieuw samen wonen met uw echtgeno(o)t(e).

Indien beide echtgenoten elkaar willen onterven moeten ze elk apart aan de boven vermelde voorwaarden voldoen. Met andere woorden: ze moeten beiden een gerechtelijke vordering instellen, het onterven gebeurt niet automatisch!

Volledigheidshalve vermelden we dat het gebruik van levensverzekeringen niet langer een middel kan zijn om iemand “te onterven”. Een levensverzekering kan niet raken aan de reserve van de andere erfgenamen.

Misschien vreest u dat uw kinderen benadeeld zullen worden door een tweede huwelijk. Uw tweede echtgeno(o)t(e) volledig onterven is niet nodig. U kan bij de notaris langsgaan die een huwelijkscontract zal opstellen om elkaars erfrechten te beperken zodat uw kinderen al bij het eerste overlijden hun erfrechten ten volle kunnen uitoefenen. Enkel het vruchtgebruik op de gezinswoning kan niet aan een tweede echtgeno(o)t(e) worden ontnomen.