35 Een koppel is wettelijk samenwonend. Ze hebben een gemeenschappelijke zichtrekening en elk een eigen spaarrekening waarop de andere volmacht heeft. Stel dat één van beiden overlijdt: op welke rekeningen moet successie betaald worden (en hoe kan dit eventueel vermeden worden).

Maakt het in dezen verschil of het koppel wettelijk samenwonend is?

Samenwoners erven niet automatisch via de wet van mekaar. Willen ze van mekaar erven dan moeten ze dit zelf organiseren, bv. via een testament.

Hierop geldt één uitzondering. Wettelijke (en dus niet louter feitelijke) samenwoners genieten sinds een wet van 28 maart 2007 wel van een beperkt wettelijk erfrecht.

Dit beperkt zich tot het vruchtgebruik op de gezinswoning en de daarin aanwezige huisraad.
Dit wettelijk erfrecht geldt dus niet voor banktegoeden en dus niet, zoals in het geval van de vraagsteller, voor zicht- of spaarrekeningen.

De langstlevende van het koppel zal deze financiële activa dus pas erven, en er zullen door de langstlevende partner pas erfbelastingen moeten betaald worden op die rekeningen, als er een testament is waarbij de eerststervende deze rekeningen nalaat aan zijn / haar partner.

Stel dat er zo'n testament is: op welke rekeningen zal dan effectief erfbelasting moeten betaald worden ?

Zowiezo op de totaliteit van de eigen spaarrekening van de overledene.

Uiteraard niet op de eigen spaarrekening van de langstlevende.

Wat met de gemeenschappelijke zichtrekening ? Wanneer men wettelijk samenwonend is, geldt een beperkt wettelijk stelsel van scheiding van goederen.

Op grond van een uitdrukkelijke wettekst worden goederen, waarvan de wettelijke samenwoners niet de exclusieve eigendom kunnen bewijzen, wettelijk verondersteld hen beiden in onverdeeldheid, elk voor de helft, in eigendom toe te behoren. Dus wat de gemeenschappelijke zichtrekening betreft, zal op de helft van het creditsaldo dat beschikbaar is op overlijdensdatum erfbelasting moeten betaald worden (voorzover er, het weze herhaald, een testament is).