U kunt voorwaarden stellen

Via een testament laat u uw goederen na aan wie u wil. Bovendien kunt u daar bepaalde voorwaarden aan verbinden.

Testament met bewindsclausule

U bent een grootouder, en u wilt uw kleinkinderen via testament iets nalaten. Maar u bent bezorgd: zullen de nagelaten goederen goed besteed worden? Kleinkinderen zijn na hun 18de verjaardag wel wettelijk meerderjarig, maar gaan nog niet volwassen met geld om.

U kunt dan de goederen die u via testament nalaat, toevertrouwen aan een derde. Kies een vertrouwenspersoon, die de opdracht krijgt de goederen te beheren voor de jonge erfgenaam, tot die een bepaalde leeftijd heeft bereikt.

Deze rechtsfiguur wordt de ‘bewindsclausule’ genoemd. De erfgenaam is de eigenaar van de erfgoederen en niet de bewindvoerder. Maar het eigendomsrecht en de beschikkingsbevoegdheid worden van elkaar losgekoppeld.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld Nederland, bestaat in België geen wettelijk kader voor de bewindsclausule. Rechtspraak is nagenoeg onbestaande en rechtsleer eerder schaars. Sommige auteurs stellen vragen bij de geldigheid van de clausule. De inlassing van een bewindsclausule kan dus aanleiding geven tot juridische discussies. Een goed opgesteld testament kan dit minimaliseren.

 

Het restlegaat

Dankzij het restlegaat bepaalt de erflater niet eenmaal, maar tweemaal wie de goederen krijgt die hij nalaat. De testamentmaker vermaakt zijn erfgoederen aan een erfgenaam (de legataris), ook wel de eerste begunstigde genoemd, of de bezwaarde. Hij krijgt de goederen meteen. Hij blijft de eigenaar van die goederen tot hij zelf sterft. Wat overblijft gaat daarna naar een welbepaalde persoon, die we de tweede begunstigde of de verwachter noemen. De opsteller van het oorspronkelijke testament heeft die verwachter aangewezen. De tweede begunstigde erft eigenlijk rechtstreeks van de testamentmaker, maar in uitgesteld relais.

Deze techniek wordt bijvoorbeeld gebruikt tussen kinderloze echtparen die de eigen familie niet helemaal in de kou willen zetten. Of mensen die erfgoederen in de eigen bloedlijn willen houden en zodoende de schoonfamilie schaakmat zetten. Voor ouders met een gehandicapt kind, is het een techniek om diegene te belonen die na hun dood met toewijding voor dat kind zorgt.

 

U kunt uw wil afdwingen
Mensen die een testament opmaken zijn vaak bang dat benadeelde erfgenamen lastig gaan doen. Gelukkig bestaan er mogelijkheden die een rem zetten op al te drieste reacties.

Strafbeding

Een strafbeding is een clausule, waarbij de testamentmaker de erfenisaanspraken van een erfgenaam beperkt of zelfs teniet doet, als die het testament betwist of niet uitvoert.

Alternatieve beschikking

Bij de alternatieve beschikking krijgt de erfgenaam twee mogelijkheden.
In een eerste beschikking krijgt hij meer dan wat hij volgens de wet zou erven. Maar dan moet hij wel een bepaalde voorwaarde, last of modaliteit respecteren die aan zijn legaat gekoppeld is. In een tweede beschikking krijgt de erfgenaam zijn kleiner wettelijk erfdeel. Maar er zijn dan geen lasten aan de erfenis verbonden.
Kiest de erfgenaam voor de eerste beschikking? Dan wordt hij als het ware beloond, omdat hij de laatste wil van de testamentmaker respecteert.