Kan uw huwelijkscontract de successiedruk beperken?

Het huwelijkscontract is een prachtig instrument van financiële planning. Een kleine ingreep doet soms wonderen. Hieronder concrete tips.

Verander uw huwelijkstelsel

Alleen al door een bepaald huwelijkstelsel te kiezen, bespaart u belastingen. Fiscaal is een wettelijk stelsel van gemeenschap van goederen interessanter dan een stelsel van scheiding van goederen.
Waarom? In het stelsel van gemeenschap van goederen valt bij een overlijden slechts de helft van het gemeenschappelijk vermogen in de nalatenschap van de overleden partner. In het stelsel van scheiding van goederen komt het totaal eigen vermogen van de overleden echtgenoot in de erfenis.
Anderzijds is een scheiding van goederen dan weer interessanter indien het echtpaar mekaar wederzijdse schenkingen wenst te doen.

Stop uw eigen goederen in de gemeenschap

Bent u gehuwd onder een gemeenschap van goederen? Ook dan moet u de samenstelling van uw vermogen grondig analyseren. Soms heeft een van de partners een belangrijk eigen vermogen, door een erfenis of bezit dat dateert van voor het huwelijk. Breng die eigen goederen in de huwelijksgemeenschap in.
Dit kan zowel voor roerend als voor onroerend bezit en de fiscale kost van de inbreng in gemeenschap is in beide gevallen beperkt tot € 50.

Schrap de 'langst leeft, al heeft'-clausule

Veel oudere koppels hebben nog een ‘langst leeft, al heeft’-clausule.
De huwelijksgemeenschap komt dan in zijn totaliteit en in volle eigendom toe aan de langstlevende ouder. Juridisch levert dit een belangrijk voordeel op, maar fiscaal is het zeer duur!
De langstlevende ouder die absoluut niet wil dat de kinderen al mee erven, laat de clausule in het huwelijkscontract. De hoge erfbelastingen zijn dan de fiscale prijs die u betaalt voor de juridische zekerheid.

Kies voor het comfort van een 'keuzebeding'

Is er een mogelijkheid om het voordeel van de ‘langst leeft, al heeft’-clausule te behouden en toch minder erfbelastingen te betalen? Zeker.

Vervang de clausule door een ‘keuzebeding’, ook wel het ‘alternatief verblijvingsbeding’ genoemd.
Het is een nieuw soort clausule, die de langstlevende echtgenoot een gigantische vrijheid biedt, en tegelijk een groot juridisch én fiscaal comfort.
Het keuzebeding biedt meer souplesse. Het huwelijkscontract laat de
langstlevende toe vooraf uitgeschreven opties rond de vererving van de huwgemeenschap te bepalen.

'Langst leeft, al heeft' - clausule behouden en toch minder erfbelastingen betalen.

De toebedeling kan op verschillende manieren gebeuren:

  • ofwel de helft in volle eigendom en de andere helft in vruchtgebruik;
  • ofwel de hele gemeenschap in volle eigendom;
  • ofwel alle roerende goederen (het huisraad, de spaarcenten enz.) in volle eigendom;
  • ofwel alle onroerende goederen (huis, appartement, grond) in volle eigendom enz.

U kunt de keuzemogelijkheden naar hartenlust uitbreiden. De langstlevende ouder maakt na het overlijden een keuze. Hij houdt rekening met zijn vermogenstoestand, met de gezinssituatie en, last but not least, met het fiscaal prijskaartje. Leeft de langstlevende bijvoorbeeld in een perfecte verstandhouding met zijn kinderen en schoonkinderen? Dan is hij niet bang voor inmenging of beperking van zijn beschikkingsvrijheid. En dus voelt hij niet de noodzaak om goederen van de huwgemeenschap in volle eigendom naar zich toe te trekken. Of wil de langstlevende graag nog reizen? Dan trekt hij alle spaartegoeden naar zich toe in volle eigendom, maar laat hij het vastgoed mee vererven voor de blote eigendom door de kinderen.

Weet dat het keuzebeding ook sinds de inwerkingtreding van de fiscale anti-rechtsmisbruikbepaling (zie eerder) nog steeds een veilige planningstechniek is. Deze techniek is niet geviseerd in de “zwarte lijst” zoals opgenomen in de circulaire van de fiscale administratie.

Is het keuzebeding enkel weggelegd voor gehuwden onder een gemeenschapsstelsel. Wat als U gehuwd bent onder scheiding van goederen ? Vooreerst is het mogelijk om naast het stelsel van scheiding van goederen een soort mini-gemeenschappelijk vermogen op maat in te bouwen. U opteert dan via het huwelijkscontract voor een scheiding van goederen met toegevoegd intern gemeenschappelijk vermogen (in het notarieel jargon afgekort als een TIGV). De idee is dan dat de scheiding van goederen het dominant basisstelsel blijft (de beroepsinkomsten en wat men hiervan opspaart blijven dus eigen). Echter daarnaast beslissen de echtgenoten (zij zelf dus, en niet de wet !) vrij wat ze in de mini-gemeenschap inbrengen of daar in de toekomst willen in zien terechtkomen. Eenmaal dergelijke gemeenschap contractueel is aangemaakt, kunnen de echtgenoten daar dan vervolgens dezelfde toebedelingsmechanismen als bij een stelsel van gemeenschap van goederen op loslaten (o.a. dus ook het keuzebeding).  

Bij de notaris

Als u getrouwd bent en uw partner komt te overlijden, erft u -als langstlevende partner- dan automatish zijn hele vermogen, of had u dat moeten laten opnemen in het huwelijkscontract? En wat met koppels die zonder contract gehuwd zijn? de notaris geeft tekst en uitleg.